Notulen  raad voor maatschappelijk welzijn

Juridische gronden

De organieke wet van 8 juli 1976, bijgewerkt 30 augustus 2018;

Het decreet over het lokaal bestuur en uitvoeringsbesluiten;

Beslissing van 24 februari 2000 tot het afsluiten van een conventie tussen de Staat en het OCMW betreffende het opvanginitiatief.

Feiten en context

Het OCMW Oud‑Heverlee organiseert sinds meerdere jaren Lokale Opvanginitiatieven (LOI) voor de materiële opvang van verzoekers om internationale bescherming. Deze werking gebeurt in samenwerking met Fedasil en wordt gekenmerkt door kleinschalige, lokale opvang in woningen op het grondgebied van de gemeente.

De afgelopen jaren werd de context waarbinnen de LOI‑werking plaatsvindt echter ingrijpend gewijzigd, zowel op federaal beleidsniveau als op lokaal vlak. Deze wijzigingen hebben een rechtstreekse impact op de haalbaarheid, de doelmatigheid en de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de LOI‑werking binnen Oud‑Heverlee.

Argumentatie

Sinds 2011 neemt Oud-Heverlee een sterk engagement op inzake de opvang van Verzoekers om Internationale Bescherming. Deze beleidskeuze was mee mogelijk omdat op andere domeinen, zoals aantal leefloon-gerechtigden, onze gemeente een relatief beperkt aantal vragen kreeg.

De oorspronkelijke visie bij de opstart van de LOI vanuit de hogere overheid was duidelijk en wervend: de meest kwetsbare gezinnen willen we niet in collectieve opvang laten verblijven. Kleinschalige lokale initiatieven boden meer kansen op een warm onthaal en integratie. Gezinnen konden langere tijd in onze gemeente verblijven, tijdens de lopende procedure. We hebben als gemeente samen met vele vrijwilligers voluit onze schouders gezet onder deze uitdaging.

Vanaf 2024 merken we op vele vlakken dat de context veranderd is waardoor er nu een voorstel op tafel ligt voor stopzetting van de LOI’s in Oud-Heverlee.

Argumenten:

1. Structurele mismatch tussen LOI‑opdracht en lokale woonrealiteit

De huidige werking van de LOI’s veronderstelt een snelle en haalbare doorstroom naar de private woonmarkt. In Oud‑Heverlee is die doorstroom structureel niet realiseerbaar door:

• een zeer krappe en dure private huurmarkt;
• een quasi onbestaand aanbod aan betaalbare huurwoningen voor nieuwkomers zonder vast inkomen of huurhistoriek;
• toenemende concurrentie met lokale kwetsbare doelgroepen op dezelfde woonmarkt.

De lokale opvang initiatieven worden door de hogere overheid momenteel als ‘transit’-plekken gebruikt. Gezinnen komen toe nadat er reeds een positieve beslissing is. Het verblijf is dan per definitie erg kort van duur en vaak eerder ontwortelend voor een gezin (2 maanden + éénmalig verlengbaar met max. 4 maanden, in praktijk wordt slecht 1x een verlenging van 2 maanden toegestaan).  Schoolwissels volgen elkaar snel op voor de kinderen, er is van in het begin stress voor ‘wat na 4 maanden’. Door het erg tijdelijke perspectief is het moeilijk om in te zetten op thema’s als tewerkstelling, opleiding, integratie. Vanaf dag 1 staat de zoektocht naar een nieuwe woning centraal.

➡️ Hierdoor kan het OCMW de kernopdracht van een LOI (tijdelijke opvang met perspectief op doorstroom) niet langer waarmaken, wat leidt tot schorsingen, omzetting naar crisisopvang en verlies van subsidies.

2. Toenemende administratieve en juridische complexiteit zonder evenredige maatschappelijke opbrengst

De federale hervormingen (o.a. beperking verblijfsduur in LOI’s, wijziging subsidiëring) maken de LOI‑werking:

• administratief zwaar;
• juridisch risicovoller (schorsingen, afwijkingen, uitzonderingsregimes);
• minder voorspelbaar in financiering en planning.

Dit staat niet in verhouding tot het beperkte aantal opvangplaatsen en de feitelijke impact van de werking op lokaal niveau.

3. Onevenredige druk op personeelscapaciteit binnen de sociale dienst

De begeleiding van LOI‑gezinnen vraagt:

• intensieve individuele opvolging;
• actieve woonbegeleiding (zoeken, onderhandelen, bemiddelen);
• frequente crisissituaties bij niet‑haalbare doorstroom.

Tegelijk kent de sociale dienst:

• een sterke stijging van het aantal leefloondossiers, van 23 dossiers in 2016 evolueerde dit naar gemiddeld 55 dossiers per maand in 2025.Ook in dit kader bereiken we heel wat verzoekers om internationale bescherming. We ervaren deze begeleiding als meer betekenisvol, omdat we hier wel al vertrekken vanuit een lange termijn-perspectief ‘inwoner van de gemeente’, waardoor een duurzame begeleiding en toeleiding naar werk mogelijk is;
• een toenemende complexiteit van reguliere hulpvragen;
• bijkomende opdrachten vanuit hogere overheden (beperking van de werkloosheid in tijd, de energiecrisis,…)

➡️ De inzet van personeelscapaciteit op LOI’s gaat daardoor ten koste van kerntaken met een duidelijker en duurzamer lokaal effect.

4. Afbouw van vrijwilligersengagement en sociaal draagvlak

Hoewel LOI’s traditioneel sterk steunen op vrijwilligerswerking, stelt het OCMW vast dat:

• het gebrek aan perspectief op duurzame vestiging;
• de verschuiving van integratie naar crisis‑ en verhuisondersteuning

leiden tot demotivatie en uitval van vrijwilligers. Hierdoor verdwijnt net een van de belangrijkste meerwaarden van kleinschalige opvang op lokaal niveau.

5. Het stopzetten van de LOI's betekent geen terugtrekking uit de hulpverlening aan vluchtelingen maar is wel een bewuste beleidskeuze voor een andere, meer duurzame en lokale aanpak

In vergelijking met andere vormen van ondersteuning kent de organisatie van Lokale Opvanginitiatieven (LOI’s) in Oud‑Heverlee een beperkte lokale meerwaarde. De maatschappelijke return van deze opvangvorm is relatief klein in verhouding tot de ingezette middelen en wordt gekenmerkt door:

• een beperkte schaal;
• onzekerheid in resultaten op vlak van duurzame integratie;
• een gebrek aan structurele verankering binnen het lokaal sociaal beleid.

Tegelijk blijft het lokaal bestuur zich wél nadrukkelijk inzetten voor de ondersteuning van mensen met een vluchtelingenachtergrond, zij het via andere, meer doelgerichte en duurzame kanalen. Zo voert het OCMW een actieve begeleiding van erkende vluchtelingen die als inwoner in onze gemeente verblijven en wordt blijvend ingezet op de opvang en ondersteuning van Oekraïense tijdelijk ontheemden. Momenteel verblijft nog steeds één Oekraïens gezin van twaalf personen in een collectieve opvangwoning die door de gemeente wordt gehuurd. Daarnaast blijven ook de andere Oekraïense gezinnen in Oud‑Heverlee actief begeleid via de reguliere OCMW‑werking.

Dat deze alternatieve aanpak een wezenlijk en structureel bereik heeft, blijkt duidelijk uit de cijfers van april 2026: het OCMW telt op dat moment 193 lopende dossiers, waarvan 76 dossiers betrekking hebben op cliënten met een vluchtelingenachtergrond. Binnen de lopende leefloondossiers is dit aandeel nog uitgesprokener: 35 van de 49 dossiers betreffen cliënten met een vluchtelingenachtergrond. Dit wijst erop dat deze doelgroep proportioneel sterk vertegenwoordigd is binnen de meest intensieve vormen van sociale ondersteuning.

Deze cijfers maken duidelijk dat het stopzetten van de LOI’s niet leidt tot een vermindering van de inzet voor vluchtelingen, maar integendeel gepaard gaat met een verschuiving naar ondersteuning met een langetermijnperspectief, gericht op integratie, activering en maatschappelijke participatie. Via de reguliere sociale hulpverlening bereikt het OCMW meer cliënten met een duurzaam verblijfsperspectief in de gemeente, wat beter aansluit bij een efficiënte, rechtvaardige en lokaal verankerde inzet van publieke middelen.

Tegelijk vraagt deze keuze om blijvende aandacht voor voldoende personele en organisatorische draagkracht binnen de sociale dienst, zodat deze dossiers kwaliteitsvol en duurzaam kunnen worden opgevolgd.

6. Beleidsmatige keuze voor focus en beheersbaarheid

De stopzetting van de LOI’s kadert in een bewuste keuze om:

• de werking van het OCMW beheersbaar en kwalitatief te houden;
• prioriteit te geven aan wettelijke en structurele opdrachten;
• overbelasting van personeel en vrijwilligers te vermijden.

Dit is geen afbouw van solidariteit, maar een heroriëntatie naar vormen van opvang en begeleiding die lokaal wél haalbaar en verantwoord zijn.

7. Wat zegt de federale overheid vandaag expliciet over LOI’s?

Daarnaast stelt het lokaal bestuur vast dat het federale opvangbeleid momenteel in volle hervorming is. De federale overheid zet in op een verschuiving naar collectieve opvangvormen en voorziet geen verdere uitbreiding van lokale opvanginitiatieven. In het federale beleidskader wordt bovendien expliciet gesproken over een geleidelijke afbouw van LOI-plaatsen zodra de instroom dit toelaat.

Deze beleidscontext creëert onzekerheid over de toekomstige rol en verankering van lokale opvanginitiatieven. In combinatie met de inhoudelijke beperkingen van het huidige LOI-model en de toenemende druk op de sociale dienstverlening, kiest het lokaal bestuur ervoor om het lokaal opvanginitiatief stop te zetten en zijn engagement te blijven opnemen via meer duurzame vormen van maatschappelijke begeleiding.

8. Regionale context en afstemming met omliggende OCMW's 

Tot slot kadert de afbouw van de Lokale Opvanginitiatieven in Oud‑Heverlee ook binnen een bredere regionale context. Verschillende OCMW’s in de onmiddellijke omgeving hebben de voorbije jaren hun LOI‑werking reeds stopgezet of herbekijken actief de verdere afbouw ervan. Ook daar wordt vastgesteld dat de beperkte schaal, de hoge personele belasting en de onzekerheid over duurzame integratieresultaten steeds moeilijker te verantwoorden zijn tegenover andere vormen van sociale ondersteuning.

Boutersem heeft sinds midden 2025 geen LOI meer. 

Huldenberg heeft geen LOI.

Bierbeek: heel wat plaatsen geschorst omwille van te weinig personeelscapaciteit, opnieuw openstellen plaatsen is niet aan de orde. Nog 2 locaties waarvan 1 binnenkort dichtgaat omdat de eigenaar het pand terug zelf wil gebruiken en 1 locatie waar momenteel Oekraïners in worden opgevangen.

Bertem heeft geen LOI meer. 

Lubbeek : laatste LOI in 2025 stopgezet.

Omwille van bovenstaande elementen en de opportuniteiten die zich momenteel aanbieden stellen we voor om de LOI-werking stop te zetten met ingang van 01/06/2026.

De beslissing tot stopzetting van de Lokale Opvanginitiatieven kadert in een bewuste en verantwoordelijke beleidskeuze om de werking van het OCMW Oud‑Heverlee af te stemmen op de lokale draagkracht, de beschikbare middelen en de kerntaken zoals vastgelegd in het lokaal sociaal beleid. Het OCMW blijft zich onverkort inzetten voor kwetsbare personen en gezinnen, met bijzondere aandacht voor mensen met een migratieachtergrond die zich duurzaam in de gemeente vestigen. Door te focussen op reguliere sociale dienstverlening, de begeleiding van erkende vluchtelingen, de opvang en ondersteuning van Oekraïense tijdelijk ontheemden en andere vormen van structurele hulpverlening, worden de beschikbare personeels- en financiële middelen gericht ingezet waar zij de grootste maatschappelijke meerwaarde hebben.

De woning Waversebaan, die eigendom is van het OCMW, zouden we kunnen verhuren aan Dijledal als sociale woning.

De huurbedragen die het OCMW ontvangt van Dijledal kunnen dan weer ingezet worden als extra huursubsidie aan Dijledal om een woning vanop de privé-markt mee in te huren en daarna ter beschikking te stellen als sociale woning.

Op deze manier kan onze gemeente op korte termijn over 2 extra sociale woningen beschikken ten einde het sociaal bindend objectief te kunnen behalen  en tonen we een blijvend engagement voor kwetsbare doelgroepen via andere kanalen.

Deze beleidskeuze laat toe om de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen en de lokale draagkracht niet te overschrijden.

Concreet :

- de laatste bewoners van de LOI woning Beekstraat 1 hebben een privé huurcontract, in SJW

- de bewoners van de LOI woning Waversebaan 125 (gezin met 5 kinderen) zoeken al heel lang op privé huurmarkt maar kunnen niets vinden. De verhuurder van de Beekstraat gaat akkoord om rechtstreeks  te verhuren aan dit gezin. Het huurcontract van de Beekstraat 1 kunnen we nu dus soepel stopzetten met toestemming van de verhuurder.

Op deze manier blijven de laatste 2 gezinnen vanuit het LOI toch nog in onze gemeente, kunnen de kinderen hier verder naar school gaan en loopt de begeleiding vanuit het OCMW door.

 

Juridische gronden

Het decreet lokaal bestuur van 22 december 2017.

Beslissing Vlaamse Regering van 14 juli 2025

De beslissing van het Vast Bureau van 6 november 2025 om een projectvoorstel in te dienen rond oefenkansen Nederlands bij het Agentschap Integratie en Inburgering vòòr 14/11/2025.

De melding vanuit het Agentschap van Integratie en Inburgering eind 01/2026 dat er het OCMW een subsidie van €30.000 werd toegekend voor het ingediende project.

De beslissing van het Vast Bureau van 26 maart 2026 betreffende het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst met een externe partner voor de begeleiding van de oefenkansen binnen het goedgekeurde project.

Feiten en context

 

Inhoud project: 

- conversatietafels :

     - wekelijks praatmoment

     - anderstalige volwassenen (alle niveau's)

     - maandagavond 18u30 - 20u00  en vrijdagvoormiddag 10u30 - 12u00

     - gratis

     - open aanbod, geen inschrijving nodig

     - locatie : Ophemstraat 80

- taalplezier

      - wekelijkse taalstimulerende activiteiten voor kinderen - spelenderwijs versterken van het Nederlands

      - anderstalige en Nederlandstalige kinderen die nood hebben aan taalstimulering

      - 2 groepen:

             Kleuters + 1ste leerjaar op donderdag van 16u tot 17u

             2de leerjaar tot 6de leerjaar op maandag van 17u30 tot 18u30

       - gratis

       - inschrijven via scholen, OCMW en andere professionele toeleiders

       - locatie : Ophemstraat 80

- taalkampen

       - taalstimulerende kampen voor kinderen met in de voormiddag focus op woordenschat en in de namiddag workshops

       - 3 groepen:

               3de kleuterklas en 1ste leerjaar

               2de en 3de leerjaar

               4de, 5de en 6de leerjaar

       - laatste 2 weken van augustus

       - Kostprijs: Kleuters €80 (kansentarief €16)

                        Lagere school €100 (kansentarief €20)

       - Locatie: Ophemstraat 80

       -  - inschrijven via scholen, OCMW en andere professionele toeleiders

 

Om het project feestelijk te starten zal er een "Kick Off" moment plaatsvinden op 31/05/2026 van 15 tot 17u in  Den Boogaard.

Volgende wordt voorzien : 

- openingswoord en duiding project door Tine Eerlingen voor de aanwezigen en de pers

- aanbieden glaasje en hapje

- standje met materiaal vanuit AGII (Agentschap Integratie en Inburgering), aanbod BIB 

- muzikaal intermezzo

 

Worden uitgenodigd :

- Leden van de stuurgroep en hun achterban (scholen, Bib, Huis van het Kind, De Kouter, De Vonk, Dienst Vrije tijd)

- deelnemers aan de oefenkansen en hun gezin

- vrijwilligers 

- College Burgemeester en Schepenen

- leden BCSD

- pers

 

 

Argumentatie

De Kick Off van het project kadert binnen de actie "door gerichte acties versterken we kennis van het Nederlands , zowel bij ouders als bij kinderen.

Bekendmaking van het project , erkenning en waardering uiten naar deelnemers, leden stuurgroep en vrijwilligers zijn belangrijk en dragen bij tot de motivatie van de deelnemers en vrijwilligers.

Financiële gevolgen

De onkosten (hapjes en dranken, omkadering voor de activiteit, worden geraamd op  maximaal  € 1.500. Deze onkosten worden gefinancierd via de representatie en receptiekosten algemene diensten. Deze kredieten zijn voorzien in de meerjarenplanning

AC000130: .
Ramingsnummer	MJP000464
code beleidsveld	0119 recurrent beleid
Voorzien bedrag	3.000,00 euro
Reeds vastgelegd bedrag	0,00 euro
Nog beschikbaar bedrag	3.000,00 euro
Benodigd bedrag	1.500,00 euro

Juridische gronden

Het decreet lokaal bestuur

Juridische gronden

Decreet lokaal bestuur

De gecoördineerde statuten van Interleuven zoals het laatst gewijzigd bij beslissing van 21 juni 2023 van de algemene vergadering van Interleuven

Feiten en context

Het OCMW van Oud-Heverlee is lid van de dienstverlenende vereniging Interleuven en dient als deelnemer van deze vereniging vertegenwoordiging te voorzien voor de algemene vergadering van deze vereniging en moet een vertegenwoordiger voordragen voor de volledige duurtijd van de legislatuur.

In de OCMW-raad van 30 januari 2025 werd mevrouw Hanna Van Steenkiste aangeduid als vertegenwoordiger op algemene vergaderingen tijdens de legislatuur 2025-2030 en mevrouw Adinda Claessen als plaatsvervangend vertegenwoordiger. 

Uitnodiging voor de algemene vergadering van Interleuven die zal plaatsvinden op 17 juni 2026 om 19.00 uur in de vergaderzaal van Interleuven, Brouwersstraat 6 te 3000 Leuven.

U kan de bijlage via deze link downloaden.

Juridische gronden

Het decreet lokaal bestuur.

Buitengewone algemene vergadering van 27 december 2017 betreffende de statutenwijziging en de overdracht van de verzekeringsactiviteiten 'arbeidsongevallen - wet van 3 juli 1967' aan Ethias nv.

Omvorming tot een coöperatieve vennootschap met de naar EthiasCo cvba, waarvan het maatschappelijk doel niet langer de verzekeringsactiviteit is maar het beheer van de deelneming die zij bezit in de Ethias-groep.

Artikel 23 lid 8 van de statuten van EhiasCo cvba.

De OCMW-raadsbeslissing van 28 januari 2025 waarbij Patrice Lemaitre werd aangeduid als vertegenwoordiger voor de algemene vergaderingen van Ethias voor de legislatuur 2025-2030.

Feiten en context

De uitnodiging van 20 april 2026 van EthiasCo cvba, tot deelname aan de algemene vergadering van 11 juni 2026.

Juridische gronden

Decreet lokaal bestuur

Gemeenteraadsbesluit van 27 januari 2004 waarbij werd beslist akkoord te gaan met de oprichting van en deelname aan de dienstverlenende vereniging IGO 

De oprichting van de dienstverlenende vereniging IGO div op 10 maart 2004

De oprichting van IGO-W vzw op 27 oktober 1998

De OCMW-raadsbeslissing van 28 januari 2025 waarbij Wim Aertsen wordt aangeduid als vertegenwoordiger voor de legislatuur 2025 - 2030. 

Feiten en context

De uitnodiging van 12 mei 2026 voor de algemene vergadering van 26 juni 2026.